Swachchhata Vishe Nibandh : સ્વચ્છતા એ આરોગ્યનું આધાર છે, અને તે વિના જીવન અધૂરું છે. સ્વચ્છતા વિશે નિબંધ વાંચતાં જ ચોખ્ખું ઘર, હરિયાળા બગીચા અને સ્વસ્થ બાળકોની હસતી તસવીર હૃદયમાં ઉભરી આવે છે. ગાંધીજીએ કહ્યું હતું, “સ્વચ્છતા એ ભક્તિનો ભાગ છે.” બાળકો માટે સ્વચ્છતા એટલે દરરોજ હાથ ધોવા, ઘર આસપાસ સાફ રાખવું અને પર્યાવરણનું ધ્યાન રાખવું. આજે આપણે સ્વચ્છતાનું મહત્વ, તેના ફાયદા અને આપણી જવાબદારી વિશે વાત કરીશું, જેથી તમે પણ સ્વચ્છતા અપનાવો અને તમારું હૃદય આનંદથી ભરાઈ જાય.
Swachchhata Vishe Nibandh : સ્વચ્છતા વિશે નિબંધ
સ્વચ્છતા એટલે શરીર, ઘર, શાળા અને આસપાસની જગ્યા સાફ રાખવી. મારા ઘરમાં મમ્મી દરરોજ સવારે ફરસ પોતે છે, અને તેની મહેનત જોઈને મને ગર્વ થાય છે. એક વાર મારી નાની બહેન રમતી રમતી કચરો ફેંકી દીધો, અને તેને દુ:ખ થયું. મેં તેને કહ્યું, “ચાલ, આપણે સાથે સાફ કરીએ.” અમે બંનેએ કચરો ઉપાડ્યો, અને તેની આંખોમાં ખુશી જોઈને મારું હૃદય ગદગદ થઈ ગયું. શાળામાં અમે દર શનિવારે “સ્વચ્છ શાળા” અભિયાન ચલાવીએ છીએ. બધા બાળકો ઝાડુ લઈને વર્ગખંડ સાફ કરે છે, અને તે જોઈને મને લાગે છે કે નાની ઉંમરે પણ મોટું કામ કરી શકાય છે.
સ્વચ્છતાના ફાયદા ખૂબ છે. સ્વચ્છ જગ્યાએ રોગો નથી આવતા, મન શાંત રહે છે અને પર્યાવરણ સુંદર બને છે. ગુજરાતમાં સ્વચ્છ ભારત અભિયાનથી ઘણા ગામોમાં શૌચાલય બન્યા, અને લોકોનું આરોગ્ય સુધર્યું. મારા ગામમાં એક નાનું તળાવ હતું, જે કચરાથી ગંદું થઈ ગયું. અમે બાળકોએ મળીને તેને સાફ કર્યું, અને હવે ત્યાં માછલીઓ તરે છે. આ જોઈને મને આનંદ થયો. પરંતુ કેટલીક જગ્યાએ લોકો પ્લાસ્ટિક ફેંકે છે, જે જોઈને મન દુ:ખી થાય છે. પ્લાસ્ટિક પ્રાણીઓને મારે છે અને પાણીને ગંદું કરે છે.
સ્વચ્છતા જાળવવી એ આપણી જવાબદારી છે. દરરોજ હાથ-મોં ધોવા, કચરો ડસ્ટબિનમાં ફેંકવો, ઝાડ વાવવા અને પાણીનો દુરુપયોગ ન કરવો. મારા પપ્પા કહે છે, “બેટા, સ્વચ્છતા એ સારા નાગરિકની નિશાની છે.” શાળામાં અમે પોસ્ટર બનાવીએ છીએ અને મિત્રોને સમજાવીએ છીએ. એક વાર અમે ગલીમાં કચરો ઉપાડ્યો, અને પડોશી કાકીએ તાળીઓ પાડી. તેની પ્રશંસા સાંભળીને મને લાગ્યું કે સ્વચ્છતા ખુશી આપે છે.
બાળકો, સ્વચ્છતા વિશે વાત કરતાં મને લાગે છે કે તે આરોગ્ય, આનંદ અને પ્રેમનું પ્રતીક છે. ઘરથી શરૂઆત કરો, કચરો ન ફેંકો, હાથ ધોવો અને વૃક્ષો વાવો. મારી બહેનને હું કહું છું, “સ્વચ્છ રહીશ તો હસતી રહીશ.” આજથી વચન લો – સ્વચ્છતા અપનાવો, સ્વસ્થ જીવન જીવો!
સ્વચ્છતા વિશે નિબંધ : Swachchhata Vishe Nibandh FAQs
૧. સ્વચ્છતા એટલે શું?
સ્વચ્છતા એટલે શરીર, ઘર, શાળા અને આસપાસની જગ્યા સાફ-સુથરી રાખવી. મમ્મી દરરોજ ફરસ પોતે છે, અને તેની મહેનત જોઈને મને ગર્વ થાય છે.
૨. સ્વચ્છતા કેમ જરૂરી છે?
સ્વચ્છતાથી રોગો નથી આવતા, મન શાંત રહે છે અને પર્યાવરણ સુંદર બને છે. ગાંધીજીએ કહ્યું, “સ્વચ્છતા એ ભક્તિનો ભાગ છે.” આ વાત મને હંમેશા પ્રેરે છે.
૩. ઘરમાં સ્વચ્છતા કેવી રીતે રાખી શકીએ?
દરરોજ ફરસ પોતો, કચરો ડસ્ટબિનમાં ફેંકો, વાસણ ધોઈને રાખો અને વપરાયેલું પાણી ઝાડને આપો. મારી બહેનને હું કહું છું, “કચરો ન ફેંક, સાફ રાખ!”
૪. શાળામાં સ્વચ્છતા કેવી રીતે રાખી શકીએ?
વર્ગખંડ સાફ કરો, નળ બંધ રાખો, કચરો ડસ્ટબિનમાં ફેંકો અને “સ્વચ્છ શાળા” અભિયાન ચલાવો. અમે શનિવારે ઝાડુ લઈને સાફ કરીએ છીએ – આ કરવાથી મને ખુશી થાય છે.
૫. સ્વચ્છ ભારત અભિયાન શું છે?
સ્વચ્છ ભારત અભિયાનથી ગામોમાં શૌચાલય બન્યા અને લોકોનું આરોગ્ય સુધર્યું. ગુજરાતમાં ઘણા ગામો સ્વચ્છ થયા – આ જોઈને મને ગર્વ થાય છે.
૬. કચરો ફેંકવાથી શું નુકસાન થાય છે?
કચરાથી પાણી ગંદું થાય, પ્રાણીઓ મરે અને રોગ ફેલાય. મારા ગામનું તળાવ કચરાથી ગંદું થયું હતું, પણ અમે સાફ કર્યું – હવે માછલીઓ તરે છે!
૭. બાળકો સ્વચ્છતામાં કેવી રીતે મદદ કરી શકે?
હાથ ધોવો, કચરો ઉપાડવો, મિત્રોને સમજાવવો, વૃક્ષો વાવવો અને પોસ્ટર બનાવવો. મેં ગલીમાં કચરો ઉપાડ્યો, અને કાકીએ તાળીઓ પાડી – આ મને પ્રેરે છે.